توضیحات
قرارداد بازاریابی پورسانتی و درصد، یک توافق بین فروشنده و بازاریاب است که بر اساس آن، بازاریاب محصولات یا خدمات فروشنده را با توجه به فروش های انجام شده، پورسانت و درصدی از فروش ها به عنوان پاداش دریافت می کند. در این نوع قرارداد، بازاریاب بر اساس تلاش و موفقیت خود با فروشنده همکاری می کند و درآمد خود را به عنوان پورسانت و درصدی از فروش ها به دست می آورد. این نوع قرارداد برای فروشندگان که می خواهند در بازاریابی بیشتری شرکت کنند، امکانات بیشتری را فراهم می کند. همچنین، بازاریابان نیز می توانند با این قرارداد، درآمد بیشتری را به دست آورند.
سرفصلهای مهم قرارداد بازاریابی پورسانتی
مشخص بودن موضوع قرارداد
موضوع قرارداد باید به صورت واضح و مشخص بیان شود تا طرفین از تعهدات خود آگاه باشند.
مشخص بودن مدت قرارداد
مدت قرارداد باید به صورت مشخص تعیین شود تا طرفین از زمان شروع و پایان همکاری خود مطلع باشند.
مشخص بودن مبلغ قرارداد
مبلغ قرارداد باید به صورت مشخص تعیین شود تا طرفین از میزان پورسانت بازاریاب آگاه باشند.
مشخص بودن حقوق و وظایف طرفین
حقوق و وظایف طرفین قرارداد باید به صورت واضح و مشخص بیان شود تا از بروز اختلافات احتمالی جلوگیری شود.
معرفی فورس ماژور
حوادثی که خارج از اراده طرفین قرارداد هستند و موجب عدم انجام تعهدات قراردادی میشوند، باید به عنوان فورس ماژور در قرارداد معرفی شوند.
تفکیک ناپذیری قرارداد
در صورت باطل شدن بخشی از قرارداد، سایر مفاد آن همچنان معتبر هستند.
مشخص بودن اقامتگاه طرفین
محل اقامت طرفین قرارداد باید برای ابلاغیهها مشخص شود.
معرفی ضمیمههای قرارداد
مدارک و مستنداتی که به قرارداد پیوست میشوند و جزو آن محسوب میشوند، باید معرفی شوند.
معرفی روش حل اختلافات
روش حل اختلافات قرارداد باید به صورت مشخص تعیین شود تا در صورت بروز اختلاف، طرفین بتوانند به راحتی آن را حل و فصل کنند.
معرفی شرایط فسخ قرارداد
شرایط فسخ قرارداد باید به صورت مشخص تعیین شود تا طرفین از حقوق خود آگاه باشند.
امضای قرارداد
قرارداد باید توسط طرفین در سه نسخه یکسان امضا شود تا از اعتبار قانونی برخوردار باشد.

تحلیل اشتباهات رایج در قرارداد بازاریابی پورسانتی
| اشتباه رایج | توضیح حقوقی | راهکار عملی |
| ۱. فرمول محاسبه پورسانت به صورت کلی و مبهم | این بزرگترین منشأ اختلاف مالی است. اگر در قرارداد مشخص نشود که درصد پورسانت از کدام مبلغ محاسبه میشود، تفسیرهای متفاوتی به وجود میآید: – مبلغ فروش ناخالص؟ (به نفع بازاریاب) – مبلغ فروش پس از کسر تخفیفها؟ – سود حاصل از فروش؟ (محاسبه آن دشوار و اختلافبرانگیز است) – مبلغ خالص وصول شده؟ (به نفع شرکت) هرگونه ابهام در این بند، در مراجع حل اختلاف به نفع طرف ضعیفتر (معمولاً بازاریاب) تفسیر خواهد شد. |
تنظیم “بند شفافسازی کامل فرمول محاسبه پورسانت”: فرمول باید دقیق، شفاف و بدون جای هیچگونه تفسیر باشد. مثال: “حقالزحمه بازاریاب، معادل X درصد از مبلغ خالص و قطعی وصول شده به حساب شرکت بابت فروش [محصول/خدمت مشخص] به مشتریان جدید، پس از کسر کلیه کسورات قانونی (مانند مالیات بر ارزش افزوده) و تخفیفات اعطایی، محاسبه میگردد.” تأکید بر عبارت “وصول شده” ریسک عدم پرداخت مشتری را از دوش شرکت برمیدارد. |
| ۲. عدم تعیین زمان دقیق “تحقق” و “پرداخت” پورسانت | چه زمانی پورسانت به یک “طلب قطعی” برای بازاریاب تبدیل میشود؟ – آیا در زمان امضای قرارداد با مشتری؟ – در زمان صدور فاکتور؟ – یا صرفاً پس از واریز وجه توسط مشتری به حساب شرکت؟ مشخص نبودن این “نقطه触发” (Trigger Point)، منجر به این میشود که بازاریاب برای معاملاتی که هنوز وجه آنها وصول نشده، مطالبه پورسانت کند. |
تفکیک “زمان تحقق” از “زمان پرداخت”: در قرارداد باید این دو زمان به صورت جداگانه تعریف شوند: – زمان تحقق: “پورسانت زمانی ‘محقق شده’ و به عنوان طلب قطعی بازاریاب شناخته میشود که وجه کامل معامله توسط مشتری به حساب شرکت واریز گردد.” – زمان پرداخت: “پورسانتهای محقق شده در هر ماه شمسی، حداکثر تا روز پنجم ماه شمسی بعد، به حساب بانکی معرفی شده توسط بازاریاب واریز خواهد شد.” |
| ۳. طبقهبندی اشتباه رابطه (همکاری درصدی در مقابل استخدام) | بسیاری از شرکتها برای فرار از پرداخت حق بیمه، عیدی و سنوات، با بازاریابان قرارداد “همکاری درصدی” امضا میکنند، اما در عمل از آنها میخواهند مانند یک کارمند تمام وقت (با ساعت کاری مشخص، حضور در دفتر، گزارشدهی مستمر) رفتار کنند. طبق قانون کار، اگر عناصر “تبعیت حقوقی و اقتصادی” وجود داشته باشد، رابطه “کارگری و کارفرمایی” است و عنوان قرارداد اهمیتی ندارد. این اشتباه میتواند منجر به محکومیت شرکت به پرداخت تمام مزایای قانون کار شود. | انتخاب مدل حقوقی شفاف و پایبندی به آن: الف) مدل استخدام (قرارداد کار): اگر به کنترل کامل نیاز دارید، این مدل را انتخاب کنید. در قرارداد، “حقوق پایه ثابت” (مطابق قانون کار) به علاوه “پورسانت” به عنوان پاداش عملکرد تعریف کرده و ماهانه حق بیمه را پرداخت نمایید. ب) مدل همکاری مستقل (قرارداد عاملیت/بازاریابی): اگر به دنبال انعطاف و عدم تعهدات قانون کار هستید، باید به بازاریاب استقلال کامل بدهید. در قرارداد قید کنید: “بازاریاب در تعیین ساعات کاری، روشهای بازاریابی و برنامه خود استقلال کامل داشته و صرفاً بر اساس نتایج حاصله (معاملات به نتیجه رسیده) مستحق دریافت پورسانت میباشد و هیچ رابطه استخدامی بین طرفین وجود ندارد.” |
| ۴. عدم پیشبینی “شرایط بازپسگیری پورسانت” (Clawback) | تصور کنید پورسانت یک معامله بزرگ را به بازاریاب پرداخت کردهاید، اما یک ماه بعد، مشتری قرارداد را فسخ کرده یا از پرداخت اقساط خود امتناع میکند. اگر در قرارداد پیشبینی نشده باشد، شما نمیتوانید پورسانت پرداخت شده برای درآمدی که هرگز به دست نیامده را پس بگیرید. | درج “بند استرداد پورسانت در صورت فسخ یا عدم وصول”: “چنانچه معاملهای که بابت آن به بازاریاب پورسانت پرداخت شده، بعداً از سوی مشتری فسخ گردد یا وجه آن به هر دلیلی به صورت کامل وصول نشود، شرکت این حق را خواهد داشت که معادل پورسانت پرداختی بابت بخش وصول نشده را از محل سایر مطالبات و پورسانتهای آتی بازاریاب، کسر و تهاتر نماید.” |
| ۵. سکوت در مورد “پورسانتهای معلق” پس از خاتمه همکاری | یک بازاریاب ممکن است ماهها روی یک مشتری بالقوه کار کند و درست چند روز پس از قطع همکاری او با شرکت، آن مشتری اقدام به خرید نماید. تکلیف پورسانت این معامله چیست؟ عدم وجود یک سیاست شفاف در این مورد، هم ناعادلانه است و هم منشأ دعاوی حقوقی میشود. | تنظیم “بند تعیین تکلیف معاملات در جریان پس از خاتمه قرارداد”: یک دوره زمانی مشخص را تعریف کنید: “در صورت خاتمه همکاری به هر دلیل، بازاریاب مستحق دریافت پورسانت معاملاتی خواهد بود که فرآیند بازاریابی و مذاکرات آن مستنداً توسط وی آغاز شده و آن معاملات نهایتاً ظرف مدت X روز (مثلاً ۹۰ روز) پس از تاریخ خاتمه قرارداد، منعقد و وجوه آن به صورت کامل توسط شرکت وصول گردد.” |
| ۶. ابهام در محدوده فعالیت و مشتریان | آیا بازاریاب برای فروش به مشتریان قدیمی شرکت نیز پورسانت دریافت میکند؟ آیا محدوده فعالیت او به یک منطقه جغرافیایی یا یک خط محصول خاص محدود است؟ عدم تعیین این محدودهها، باعث ایجاد تداخل کاری بین بازاریابان مختلف و اختلاف بر سر اینکه “این مشتری مال من بود” میشود. | تعریف دقیق “محدوده فعالیت و مشتریان هدف”: – مشتریان: به صراحت مشخص کنید که آیا پورسانت فقط به “مشتریان جدیدی که برای اولین بار توسط بازاریاب به شرکت معرفی میشوند” تعلق میگیرد یا خیر. – محدوده جغرافیایی/محصول: “فعالیت بازاریاب و حق دریافت پورسانت، محدود به فروش [محصولات X و Y] در محدوده [استان تهران] میباشد.” |
سهیلا امامی –
عالی بود ما به صورت پورسانتی کار میکنیم این قرارداد با توجه به تجربه خودمون نیازمون رو جواب داد کامل فقط یک بند میخواستم پیشنهاد بدم که اضافه کنید تا بقیه دوستان هم استفاده کنن به نظرم بند پرکاربردی هست داخل ارتباط با ما فرستادم براتون