توضیحات
فرار از اطاله دادرسی در دادگاههای دولتی، بسیاری را به سمت تعیین «حکم» یا داور در قراردادها سوق میدهد، اما اگر این تیغ دو لبه درست به کار گرفته نشود، راه هرگونه اعتراض و تظلمخواهی را میبندد. رای داور برخلاف رای دادگاه بدوی، قطعی و لازمالاجراست و جز در موارد بسیار نادر، قابل ابطال نیست؛ بنابراین انتخاب شخصی که دانش حقوقی کافی ندارد یا بیطرف نیست، به معنای سپردن سرنوشت کل دارایی به قضاوت یک فرد غیرمتخصص است. اشتباه رایج در نگارش شرط داوری، تعیین «شخص معین» به جای تعیین «مکانیزم انتخاب» است. اگر نام آقای الف به عنوان داور نوشته شود و او در زمان اختلاف فوت کرده باشد یا نپذیرد، شرط داوری و گاهی کل قرارداد با مشکل مواجه میشود. در عوض، ارجاع به مرکز داوری تخصصی یا تعیین روش انتخاب (مثلاً یک نفر از سوی هر طرف و نفر سوم مرضیالطرفین) راهکاری ایمنتر است. همچنین باید حدود اختیارات داور و «مدت زمان داوری» (مثلاً سه ماه) دقیقاً ذکر شود؛ زیرا اگر داور خارج از مهلت رای صادر کند یا وارد موضوعاتی شود که در حیطه اختیاراتش نبوده، رای او باطل و بیاثر خواهد بود و طرفین دوباره به نقطه صفر بازمیگردند.
قرارداد داوری چیست؟
قرارداد داوری توافقی است که در آن دو یا چند طرف متعهد میشوند که در صورت بروز اختلاف یا دعوی در خصوص موضوعی خاص، به جای مراجعه به دادگاههای رسمی، اختلافات خود را از طریق داور یا هیئت داوری حل و فصل کنند. این قرارداد بهطور معمول در قراردادهای تجاری، سرمایهگذاری، ساختوساز و حتی قراردادهای شخصی استفاده میشود و بهعنوان یک روش جایگزین برای حل اختلافات شناخته میشود.
دانلود نمونه قرارداد داوری
بندهای مهم آن کدامند؟
-
موضوع قرارداد:
تعیین دقیق موضوع و نوع اختلافاتی که به داوری ارجاع داده میشود.
-
انتخاب داور یا هیئت داوری:
نحوه انتخاب داور یا هیئت داوری و معیارهای صلاحیت داوران.
-
قوانین و آییننامههای داوری:
مشخص کردن قوانین حاکم بر فرآیند داوری (ملی یا بینالمللی).
-
محل داوری:
تعیین محل فیزیکی برگزاری جلسات داوری.
-
زبان داوری:
تعیین زبان رسمی برای جلسات و اسناد داوری.
-
مدت زمان داوری:
تعیین بازه زمانی برای صدور رأی داوری.
-
الزامآور بودن رأی داوری:
تأکید بر الزامآور بودن و قطعیت رأی داور برای طرفین.
-
هزینهها و حقالزحمه:
مشخص کردن نحوه تقسیم هزینههای داوری بین طرفین.
-
محرمانگی:
حفظ محرمانگی اطلاعات و اسناد مرتبط با داوری.
-
حق اعتراض:
تعیین شرایط و محدودیتهای اعتراض یا تجدیدنظر در رأی داوری.
این قرارداد مخصوص چه کسانی است؟
- شرکتها و کسبوکارهای تجاری
- سرمایهگذاران و کارآفرینان
- افراد و شرکتهای فعال در حوزه املاک و مستغلات
- بانکها و مؤسسات مالی
- شرکتهای فناوری و استارتاپها
- دولتها و سازمانهای دولتی
- افراد حقیقی در قراردادهای شخصی
- متخصصان و ارائهدهندگان خدمات حرفهای
- شرکتهای بیمه
مزایای داشتن این قرارداد چیست؟
- حل سریعتر اختلافات
- کاهش هزینههای دادرسی
- حفظ محرمانگی اطلاعات
- انتخاب داوران متخصص
- انعطافپذیری در قوانین و رویهها
- اجرای الزامآور رأی داوری
- جلوگیری از تشریفات پیچیده دادگاهی
- قابلیت استفاده در قراردادهای بینالمللی
- کاهش فشار و تنش بین طرفین
- موقعیت بیطرف و عادلانه برای حل اختلاف
عواقب نداشتن این قرارداد چیست؟
- طولانی شدن فرآیند حل اختلافات
- تحمیل هزینههای بالای دادرسی
- افشا شدن اطلاعات محرمانه
- نبود امکان انتخاب داوران متخصص
- اجبار به پیروی از تشریفات پیچیده دادگاهی
- عدم کنترل بر قوانین و آییننامههای حاکم بر دعوی
- احتمال افزایش تنش و مناقشه بین طرفین
- از دست رفتن انعطافپذیری در روند حل اختلاف
- عدم قطعیت در اجرای رأی نهایی دادگاه
- پیامدهای منفی مالی و زمانی برای کسبوکارها و افراد
کاربر مهمان –
آیا میتوانم در قرارداد داوری شرطی بگذارم که در صورت بروز اختلاف، ابتدا به میانجیگری مراجعه کنیم و اگر حل نشد، به داوری برویم؟ این روش چه مزایایی دارد و آیا قانونی است؟
فول فایل –
بله، شما میتوانید در قرارداد داوری شرطی بگذارید که ابتدا به میانجیگری مراجعه کنید و در صورت عدم حل اختلاف، به داوری بروید. این روش به عنوان یک روش ترکیبی حل اختلاف شناخته میشود و میتواند مزایای زیادی داشته باشد. میانجیگری به طرفین این امکان را میدهد که با همکاری و تعامل، به یک توافق دوستانه دست یابند که ممکن است سریعتر و کمهزینهتر از داوری باشد. در صورتی که میانجیگری موفقیتآمیز نباشد، داوری به عنوان یک روش قطعی و الزامآور برای حل اختلاف عمل میکند. این روش در ایران قانونی است و میتواند در قراردادها گنجانده شود.